Pamukkale Pamukkale

olmalı

 Bir güzele uzaktan nasıl bakılıp neler yapıldı üç resim üç şiir bir proje olarak kendimce anlatmak istedim ufkun ötesini görebilenlere.

                Beyaz giyinmiş güzele neler söylendi, neler yazıldı, uzaktan ne gazeller okundu. Ardından pembe rüyalar çizildi hiç bu kadar sahipsiz kimsesiz bırakılmamıştı. Daha önceleri ne güzeldi vatandaşım gelir, piknik yapar, kanallara ayaklarını sarkıtıp suyun soğumasına katkıda bulunduklarının farkına varmadan teraslarında yürüyüp, havuzcukların içinde biriken, rüzgârla gelen, tozla suyun bıraktığı kalsiyum çamurunun akan su ile uzaklaşmasını ayaklarına yaptırırlardı. traventen havuzcuklara kazma kürek değmeden üstüne üstelik para ödemeden temizlenirdi.

              Beyazın küçük su birikintileri, ardından gece dinlenmiş suyu sabahında görmek buz mavisi rengi beyazda, güneşlenerek uzanmış bronza giden vücutları ile sabahtan akşama turistlerle dolar taşardı. Daha sonra girişlere turnike konularak Pamukkale’ye gelen her ziyaretçiden belli bir ücret alınmaya başlandı. Akabinde belli bir süre sonra da beyazın ortasından geçen iki yanı kanal, pembe zakkumlu yolu kapatmak için bir sebep arandı, çabuk buldular, araçların egzozundan çıkan duman terasları karartıyor deyip yolu kapattılar.            

Beyazın köy halkı, yukarı araç çıkmayınca gelen turistler köyde konaklayacak düşüncesiyle, yolun kapanmasına taraf oldu. Ama ne bileceklerdi ki Pamukkale’ nin yanlışlıklara terk edilip yalnızlığa yavaş yavaş itileceğini? Ayrıca egzoz dumanı havaya karışıp kirletir, buna inanırım ama dokunmadığı beyazı nasıl kirletir bunu bana birileri açıklamalı. Diğer hata bu yolun beton suni havuzlarla yapılandırılması doğal güzellikte işlenmiş en büyük cinayetlerden biri olup yamaçtan aşağıya çağlayarak akan büyük şelale önüne yapılan yaklaşık iki metre suni beton havuz bir güzelin daha yok olmasına sebep oldu. Bununla da yetinmeyip bozulan asfalt yolu topraklı haliyle beyazlatmak amacıyla su verilmesi, aşağıda kalan güzelim beyaz travertenleri çamura büründürdü. Medyamızda aman karardı elden gidiyor diye feryatları bastı.  Normal gelirli vatandaşlarımız paralı giriş özellikle Denizli’de yaşayan insanlara uygun olmadığından beyaz güzele küstürülmüş oldu.

        Yukarıda bulunan konaklama tesisleri yıkılarak alternatif sosyal hizmet ihtiyaç alanları yapılamadığı için ortalığı yabani otlar ve toz kirletmiş olup teraslardaki çanaklar da yosunlaşma ve likensi bitkiler arttı su çekilmesi ile kuruyup jandarmanın tesisleri önündeki siyahlaşma arttı. Yıkılan tesislerin yerleri harap bir şekilde kaldı. Kaldırılan yapıların altında toprak tabakası da az olunca, güzelim yılların yeşil ağaçları bir bir yıkıldı, ya da kurudu. Şu anda harap, bakımsız ve mezbelelik bir şekilde durmakta! Buna ilaveten kenarları doğal taş tarihi antik su kanalları kırılıp, suni beton kanal yapılıp üzeri beton bloklarla kapatıldı; su soğumadan teraslara ulaştırıldı. Bu da diğer bir cinayet, benim anlamadığım haydi bu kanallar yapılanırken neden altına atık suları ve yağmur sularını terastan kaynaktan uzak tutacak kanalizasyon yapılmadı anlaşılır gibi değil, kimsenin de anlayabildiğini zannetmiyorum. Burada sormak istiyorum; evinize getirilen suların atıklarını dışarıya taşıyan su sistemi unutulsa, tuvalet yapımı ihmal edilse evinizde kaç gün oturursunuz veya oturur musunuz? Pamukkale’ de yapılan da bu işte. Yeni projeler için uzun süren Pamukkale Danışma Yönlendirme toplantıları yapıldı. Sonunda Pamukkale Üniversitemiz önderliğinde projeler yapıldı. Ama her nedense bir türlü uygulamaya başlanılamadı, nedenini de bilinemiyor.

           Bu arada insanların yaşadığı Keler köy (Ören mahallesi) alanı neden kamulaştırılarak insanlar köylerinden atılmak istenmekte anlamamaktayım. Bırakın otursunlar daha önce de insan oturmadı mı? Gelecekte de oturulacağı gibi bu bölgede yeni yapılaşma engellenerek şu an ki konutlar belli bir düzenleme ile turizme açılabilir. Gerçek bir Anadolu köyü hüviyeti sergilenebilirdi. Kamulaşacaksa çukurbağ, kuru köprü, boz avlu düzenlenip piknik alanı ve yamaç paraşütü seyir alanı olarak da kullanılabilir. Ama yıkım her zaman olumlu sonuç vermiyor Pamukkale gibi. Kuru köprü komple taşıtlara park alanı olarak düzenlenmeli, mümkün olduğunca betonlaşmadan kaçınılmalıdır. Yakın tarihin söylentisi olan altmış yaş üstü Ecirli köyünde yaşayanların bana anlattığı, kara yeleğin güneyinde şimdilerde girişi kapanmış olan, yan arığa kadar uzanan mağaranın ortaya çıkarılması sağlanmalı. Bu mağaranın çok büyük olduğu, bir zamanlar köylünün tüm hayvanlarının bu mağarada tutulduğunu ifade etmelerinden anlaşılmaktadır. araştırılmalı!!!! Şimdi sıra beyazın batı projesinde ya da dördüncü yüz yıldan beri saklanmış günümüzde de görülmeyen, ihmal edilmiş saklı güzeli ortaya çıkarmaya. Bu alan kazı bölgesi değil, havuz ve termal merkezler için taşıma suya terasın suyuna ihtiyacı olmadığı gibi 45 ve 35 derece kırmızı ve pamukkale suyunu aynı alanda bulunduran etrafı görünmez şelalelerle çevrelenmiş ancak, bakmasını bilen gözlerin görebildiği yaklaşık 500 dönüm doğal bir gölet gibi gözüken, ortası delinerek göl zemini havası olan suyu çekilmiş çukur bağ bölgesini Denizli ve de Türk turizmine sunmaya.

      Artık Pamukkale’ nin bir ruhu olduğu ve insan vücudu gibi algılanma zamanı geldiğine inanıyorum. Pamukkale’yi sevenlerinde buna inanmalarını istiyorum. Büyük yapıtların basit düşünce ve yalın doğrularla ortaya konulduğuna her zaman inanmışımdır. Bölgede konaklama süresi nasıl artırılır. İnsanlar nasıl vakit geçirmeli ve nasıl sağlık turizmi yapılabilir aynı zamanda tatil eğlenceli hale getirilip insanların tekrar tekrar mütemadiyen Pamukkale’ye gelmesi sağlanabilir? Bir şeylerin artık yapılma zamanı geldi. Konaklama Karahayıt , Pamukkale beldeleri ve çevre köylerde sağlanmalı.

         Eğlence, piknik, spor, sağlık turizm tesisleri, araçların park alanları devamlı bir program, proje dahilinde sırası ile boz bahçe, kuru köprü, çukur bağ bölgesine kaydırılmalıdır. Yine söylüyorum betonlaşmaktan mümkün olduğunca kaçınılıp bu harekette yeşil ahşap taş yapı ön planda tutulmalıdır.

            Beyazın gün batımı projesi şöyle olmalı, önce inanmalı, sonrası;

     1/ Akköy yol ayrımından itibaren Karahayıt’a kadar geniş yürüyüş, bisiklet ve de çift geliş gidişli yol yapılmalı. Kenarları ağaçlandırılıp yol arası yeşillendirilmeli.

     2/ Boz avlu, kuru köprü, çukur bağ bölgenin zemin etüdü yapılmalı kontrollü tek kat ahşap ve taş duvar imar izni alınmalı. Bunun için kamuoyu oluşturulmalı. Çukur bağda bulunan termal suyun fizibilite çalışmaları yapılmalı.

    3/ Boz avlu, kuru köprü, çukur bağ kamulaştırılmasına hız verilmeli, gerekirse yerel basın yayın kuruluşları ile kamuoyu oluşturmak üzere nasıl bir Pamukkale istiyorsunuz kampanyası yapılmalı, Kültür ve Turizm Bakanlığının dikkati bu gizemli bölge üzerine çekilmeli.

    4/ Boz avlu, piknik dinlenme alanı, kuru köprü araçlara park ve eğlence alanları, çukur bağ sağlık merkezi, geniş yüzme açık kapalı havuzlar, beyaz teraslara doğru güneşlenme alanları, kuzeyden doğuya uzanan yamaçlar restore edilip şelaleler oluşturulmalı zeminden ören yerine çelikten eğri ve dolambaçlı aşk merdivenleri,  (insanlar yürüdükçe haz duysun zamanlarını dolu dolu ve sıkılmadan geçirip Pamukkale mütemadiyen tatil eğlence yeri tercihleri içersine girsin) yapılarak görsel manzara seyir alanları, ören yerlerine ulaşma kolaylığı sağlanmalı.

      5/ Bölgenin alt yapı kanalizasyon, su toplama kanalları, elektrik, kullanım su şebekesi, çöp kutularının yerleri yeşil alan bölgeleri, sağlık hizmet ve ihtiyaç alanları belirlenip plan projesi çıkarılmalıdır.

        6/ Yapılacak kapalı alanlar geniş ve yüksek tek katlı planlanarak gerektiğinde fuar, konferans salonlarına dönüştürülebilmelidir. Her türlü ihtiyaca hizmet verebilecek sosyal ihtiyaç alanları göz önünde tutulmalıdır. Pamukkale de bulunan müze başka yere taşınmalı yenileme çalışması ile tarihi roma hamamına dönüştürülerek, haftanın yedi günü hizmete açılarak turizme bir nostalji havası kazandırılmalı. Kilise tiyatro yolları düzenlenerek inanç turizminden yavaştan en kısa sürede faydalanmaya çalışılmalı.

      7/ Yan arığın devamı, ören yeri altı yamaçlar basit restorasyonlarla su getirilip beyazlaştırma artırılmalı. İnsanların bu alanlarda beyaza dokunması, beyazla kucaklaşması sağlanmalı.

      8/ Koca çukur çevre düzenlemesi yapılarak açık hava konser alanına dönüştürüle bilecek şekilde düzenlenip, gerekli yeşillendirmeler yapılarak beyaz güzeli seyir ve dinlenme alanları yaratıp, gelecekteki çocuklarımıza görsel şov manzarası miras bırakılmalı. Sahne olarak planlanmalıydı sırtını denizliye dayamış tiyatro görünümlü en az on bin kişinin oturacağı açık hava tiyatrosu oluşturulabilinir sahne dekoru da seyir terasları olurdu

     9/ Ören yerleri yenileme çalışmaları yaşamış insan kültür ve yaşamsal alanları tarihi ev tasarımları eklenerek tiyatronun aktif kullanımı sağlanıp çukur bağ bölgesinde belli dönemlerde Denizli yöresinin ürettiği ürün sergileri, kültür ve halk oyunları gösterileri, bıçakçılık, ayakkabıcılık, leblebi çeşitleri, giyim kuşam tekstil ürünleri,  Dianisos’ un bağ bozumu şenlikleri yöresel şaraplarımızın turizm sezonu süresince bu bölgedeki tesislerde küçük fuar dizaynında yerli yabancı turistlere tanıtımı yapılmalıdır. Sembolümüz horozun en uzun ve en renkli güzel oluşuna göre yarışma düzenlenip bölgemiz hareketlendirilmelidir.

     10/ Boz bahçenin kenarından yapılacak yeni bir yol eskiden Mis tur otelin bulunduğu alandan Roma kapısının yanından geçen şimdi ki yol ile birleştirilmeli böylece mezarlıktan yol kenara alınması sağlanmalı.

     11/ Uygun zeminlere yapılacak zorunlu ihtiyaç istasyonları ( w c) planlanıp restore edilen ören yeri içinde kapalı alanların nahoş ihtiyaç için kullanımı ekarte edilmeli.

     12/ Kuzey ve güney Pamukkale girişlerinde yapılmış olan uzay istasyonu görüntüsü araç otopark istasyonları, ören yerinin mistik ve büyüleyici gizemini bozmakta rehberler arasında uzaylıların iniş alanımı esprilerine ve bazı yabancıların solaryumla su ısıtma ve bu suyun antik havuz, terasta kullanıldığı bahis konusu yapılarak Pamukkale’ nin doğallığına gölge düşürüldüğüne inandığım için tüm ören yerlerinin böyle yapılaşmadan uzak tutulması sağlanmalı. Ören yerlerinin toprak, tarih ve ağaçla beraber tarihi gizemliliği korunmalıdır.

    13/ Denizli hava alanı iç Ege bölge hava limanına dönüştürülüp inport, eksport kullanıla bilirliği artırılmalı, bölgemize doğrudan ziyaretçi ve yatırımcıların gelmesi sağlanmalı.

    14/ Çukur bağdan gökkuşağımsı bir dört ayaklı bir merdiven korunun eski yeri üzerinden koru otelin eski park yerine indirilmesi Eyfelin gökkuşağı modeli isteyen merdivenden isteyen yürüyen battan çıkması sağlanır ortasına bir restoran konarak romantizme romantizm katılıp araçlar çukur bağ bölgesinde bırakılıp, altyapıları yapıldıktan sonra ören yerine, hizmet araçları dışında araç çıkarılması önlenmeli

              Yapılacak yeni mantıklı çalışmalarda, bizlerin, günün kahramanı ve gemisini kurtaran kaptanlara ihtiyacımızın olmadığını, tek bir gemide, yaşayan tüm insanımızın kurtuluşu için yüreklerini ortaya koyacak, görüşleri ile ufkun ötesindeki ufku görebilen insanların, bir arada bizden bizi yaratma zamanının geldiğine inananlara ihtiyacımız olduğuna inanıyorum.

            Alternatifiniz yoksa kararsız iseniz yıkımlarınızın halkı gerileteceğini ve size düşman olacaklarını asla unutmayın… termal sular kullanılacaksa 400 metreden fazla taşınmamalı mümkün olduğunca kaynak alanında halkın hizmetine sunulmalı turizim danışma merkezine insanlar ulaşmak için eksradan para ödemek gibi bir harcamaya halk zorlanmamalı, danışma ören yerlerine giriş üçretinden önce olmalı alınan bilgiden sonra insan görmek isrtese örenyerine girmeli diye düşünüyorum.

      Hierapolis, yükselen şehir olup bu yükseliş, eğlence alanları, spor ve yürüyüş yolları, sağlık için termal hizmeti, güzellik amaçlı çamur havuzları, hidra nın gizemini tekrar canlandırıp hidrapoliste tekrar yükselişe geçip pamukkalenin suyla gelen güzellik merkezi olduğunu dünyaya kabul ettirebiliriz.

     Dünyada her şeyin bir ruhu olduğunu belirterek, başka projelerde buluşmak üzere sevgi ile kalın. Sadece inanın ve olsun!!!!!!

                         2002 dr Cengiz Aktürk